Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.



Elektryczne kolana

7 lutego 2008, 23:48

Jedną z zalet urządzeń mobilnych jest możliwość pracy w miejscach oddalonych od cywilizacji. Odbiorniki GPS, palmtopy czy telefony satelitarne mogą działać niemal w dowolnym miejscu na Ziemi, a spory zasięg mają nawet zwykłe komórki. Kłopoty może jednak sprawiać źródło zasilania gadżetów: na odludziu dość trudno naładować ich akumulatory. Rozwiązaniem problemu mogą okazać się produkujące prąd nakolanniki skonstruowane na University of Michigan.


Mózg porusza ręką z pominięciem rdzenia

20 kwietnia 2012, 05:50

Zespół z Northwestern University opracował technologię, która przekazuje sygnały z mózgu wprost do mięśni. Omijając rdzeń kręgowy, umożliwia poruszanie sparaliżowaną kończyną. Na razie rozwiązanie przetestowano na małpach.


Odkryto 1. molekularne etapy odrzucenia przeszczepu

26 czerwca 2017, 11:59

Zespół ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu w Pittsburghu i Uniwersytetu w Toronto odkrył 1. etapy molekularne, które prowadzą do aktywacji układu odpornościowego i ostatecznie odrzucenia przeszczepionego narządu.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Reprezentacja wiatrów w systemie CEVIZ© N. Yannier, C. Basdogan, S. Tasiran, O.L. Sen

Dotyk wart tysiąca obrazów?

5 marca 2008, 23:43

Od wielu lat naukowcy próbują udoskonalić sposoby komunikacji człowieka z komputerem. W ramach tych prac wypróbowano szereg interesujących pomysłów, jednak jedynym znaczącą innowacją ostatnich lat okazały się bezwładnościowe manipulatory do konsoli Wii. Na szczęście nowoczesne interfejsy zaczynają być stosowane także poza branżą gier komputerowych. Tureccy klimatolodzy stosują bowiem system map umożliwiających "wyczuwanie" prędkości wiatru, wilgotności czy temperatury.


Zapalenie stawów - bolączka pliozaura

17 maja 2012, 05:52

Zapalenie stawów jest zmorą wielu osób powyżej 55. r.ż. Okazuje się, że nie tylko ich, bo ślady tej samej choroby odnaleziono właśnie u pliozaura z późnej jury, który przez problemy ze stawem żuchwowym miał zniekształcony zgryz.


Fobia z obrzydzenia

13 lipca 2017, 12:06

Niektórzy ludzie nie lubią skupisk prawie okrągłych kształtów, np. bąbelków w kremie na kawie czy otworków w gąbce. Wg psychologów z Uniwersytetu Kentu, tryfofobia może być nadmierną reakcją, powiązaną z głęboko zakorzenionym lękiem przed pasożytami i chorobami zakaźnymi.


Todd Ditmire, dyrektor projektu budowy potężnego lasera© University of Texas

Najpotężniejszy laser na świecie

9 kwietnia 2008, 10:45

Na University of Texas powstał najpotężniejszy laser na świecie. Ma on moc jednego petawata, czyli kwadryliona (1024) watów. To 2000 razy więcej niż łączna moc wszystkich elektrowni na terenie USA.


Gdy rośnie wysokość, poprawia się pamięć

1 czerwca 2012, 17:05

Ptaki żyjące na większych wysokościach mają lepszą pamięć przestrzenną (i większy hipokamp) niż przedstawiciele tego samego gatunku, którzy jeśli mierzyć w linii prostej, zamieszkują blisko, ale niżej położone rejony.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk